Takdir Komisyonlarının Hukuki Nitelikleri, Görevleri, Yetkileri Nelerdir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 72 inci maddesinde takdir komisyonu illerde defterdarların, ilçelerde mal müdürünün ( müstakil vergi dairesi olan ilçelerde ilgili vergi dairesi müdürünün) veya bunların tevkil edecekleri memurların başkanlığı altında ilgili vergi dairesinin yetkili iki memuru ile seçilmiş iki üyeden kurulacağı,

Arsalara ait asgari ölçüde birim değer tespitinde takdir komisyonu; belediye başkanı veya tevkil edeceği memurun başkanlığı altında belediyenin yetkili bir memuru ile defterdarın, vergi dairesi başkanlığı bulunan yerlerde ise vergi dairesi başkanının görevlendireceği iki memur, tapu sicil müdürü veya tevkil edeceği bir memur ve ticaret odasınca seçilmiş bir üye (ilgili olduğu arsalara ilişkin takdir komisyonlarına organize sanayi bölgesini temsilen bir üye) ile ilgili mahalle ve köyün muhtarından kurulacağı

Araziye ait asgari ölçüde birim değer tespitinde takdir komisyonu, valinin başkanlığı altında defterdar, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı il müdürü ile il merkezlerindeki ticaret ve ziraat odalarından seçilmiş birer üyeden kurulacağı,

Takdir komisyonları daimi veya geçici olurlar. Takdir komisyonlarının kurulacağı yerler ile bu madde uyarınca kurulan komisyonların çalışma usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkili olacağı

Daimi komisyon bulunmayan yerlerde takdir işleri geçici komisyonlar tarafından görüleceği hükme bağlanmıştır.

Bu kuruluş biçimleri itibariyle takdir komisyonları, idare edilenlerin kamu hizmetine katılmaları örnek kuruluşlardır. Kanun koyucu devletin vergi toplama işlevinin bir parçası olan ve takdir komisyonlarının görevleri arasında sayılan işlevlere vergi mükelleflerini temsilen seçilmiş görevlilerinde katılmalarını sağlamakla, güçlü idare karşısında zayıf olan idare edilenleri koruma amacı gütmüştür.

Kuruluş amaçlarına göre takdir komisyonlarının görevleri 74 üncü maddeye göre; Yetkili makamlar tarafından istenilen matrah ve servet takdirlerini yapmak; vergi kanunlarında yazılı fiyat, ücret veya sair matrah ve kıymetleri takdir etmek; 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 29 uncu maddesinin (a) bendi uyarınca asgari ölçüde birim değer tespit etmektir. Tüm bu görevler Devlet’in salacağı verginin miktarının belirlenmesinde vergi nispetinin uygulanacağı matrahın saptanmasına yönelik olmaları nedeniyle, kamu hizmeti niteliğindedir.

Takdir Komisyonlarının yetkileri kamu hizmetinin yürütülmesi sırasında kanunla vergi idaresine verilen inceleme yapma yetkisini, gerektiğinde bilirkişiye başvurma (VUK 74,75 ve 79/4) keşif yapma (VUK 79/1), mükelleften, kiracıdan, muhtar ve ihtiyar meclisleri, ticaret ve tarım odaları, belediyeler ve noterler gibi, resmi yada yarı resmi kuruluşlar ile özel kuruluşlar ve kişilerden bilgi isteme (VUK 79/2-3, 1319 s. Em. V.K. 31 md) vb. yetkilerini kullanabilirler.

Takdir komisyonları kararlarının hukuki niteliklerini aşağıdaki, gibi sıralayabiliriz.

  1. Bu kararlar, komisyonlara kanunla verilen görevlerin yerine getirilmesi amacıyla ve kamu gücü kullanılarak, komisyon başkan ve üyelerinin aynı yöndeki iradelerinin birleşmeleriyle alınırlar. Bir başka anlatımla tek yönlü iradelerin ürünüdürler.
  2. Bir başka idarenin vesayet hiyerarşisine ve vesayet denetimine tabii olmadıklarından, kararlarının hukuk düzeninde doğmaları için herhangi bir makamın onayına ihtiyaç duyulmaz.
  3. Komisyon kararları vergi idaresi için bağlayıcı olduğundan beğenmediği, hukuka aykırı olarak gördüğü komisyon kararı yerine kendisininkini koyamaz.
  4. Komisyon karaları ancak idari yargı yerlerinde açılacak idari davalarda hukuka aykırılığı tespit edilebilir.

Daha ayrıntılı bilgi için vergicezayargilamasi.com.tr iletişim kurunuz

Saygılarımızla…

Leave A Reply